Sigorta Sözlüğü

ASKIN SİGORTA

Poliçede yer alan sigorta bedelinin, sigorta konusunun gerçek değerinin üzerinde olması durumudur. Sigorta şirketi sigortanın temel prensibine göre tam ziya durumunda sigortaladığı değerin gerçek değerini yerine koymak ya da bedelini ödemekle yükümlü olduğundan poliçede yer alan sigorta bedelinin gerçek değerinden yüksek olmasının bir anlamı yoktur.

EKSİK SİGORTA

Poliçe üzerinde yer alan sigorta bedelinin poliçeye konu kıymetin gerçek değerinin altında olması durumuna eksik sigorta denir. Sigortalı daha az prim ödemek ya da farkında olmadan sigortaya konu kıymetin değerini gerçek değerinden daha düşük bildirdiği durumlarda hasar ödemelerinde sigortacının eksik sigorta uygulamasına kalacaktır. Tam ziya hasarlarında sigortacı poliçede yazan sigorta bedeli kadar ödeme yapar, kısmı hasarlarda ise eksik sigorta bedelinin olması gereken sigorta bedeline oranlanmasıyla ortaya çıkan tutarı ödeyerek eksik sigorta uygulaması gerçekleştirmiş olacaktır.

GENEL ŞARTLAR

Sigorta sözleşmesinin (poliçenin) esaslarını içeren koşullardır. Teminatın kapsamı, istisnaları, sigortalının görev ve yükümlülükleri, primi ödeme esasları, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler gibi hususlar genel şartlarda belirtilir..

KLOZ

Sigorta genel şartlarına ilave olarak poliçeye ekli özel şarttır. Taraflar arasındaki sözleşmenin sınırlarını netleştirmek amacıyla kullanılmaktadır.

LEHDAR

Sigorta poliçesinden faydalanan gerçek ya da tüzel kişidir. Lehdar sigorta sözleşmesine doğrudan taraf olabildiği gibi diğer bir kimsenin yapmış olduğu sözleşme ile de doğrudan veya dolaylı olarak sigorta poliçesinden yararlanabilir.

MÜCBİR SEBEP

Deprem, yıldırım, kasırga gibi insan iradesi ve gücü ile önlenemeyen doğal afetler mücbir sebep olarak nitelendirilir.

SİGORTA

Sözlük anlamıyla sigorta, önceden ödenen prim karşılığında, bir kimsenin ya da bir şeyin herhangi bir yönden ilerde karşılaşabileceği zararı gidermek için, bu işle uğraşan bir kuruluşla yapılan bağlantı sözleşmesidir.

Sigorta, aynı türden risklerle karşı karşıya olan kişilerin ödedikleri primlerle riskin gerçekleşmesi sonucu zarara uğrayan kişinin zararını karşıladığı bir risk transfer sistemi olarak da tanımlanır.

SİGORTA POLİÇESİ

Sigortalı ile sigortacı arasında mutabık kalınan sigorta sözleşmesinin yazılı ve yasal delilidir.

SİGORTA BEDELİ

Sigorta sözleşmesi (poliçesi) kapsamındaki bir tehlikenin gerçekleşmesi veya sigortalının üçüncü şahıslara karşı sorumlu olduğu durumlarda sigortacının imzaladığı sözleşme gereği ödemekle yükümlü olduğu azami bedeldir. Bu tür sözleşmeler tazminat esaslı poliçeler olarak adlandırılır.

TEMİNAT

Sigorta poliçesine konu kıymetin kısmen veya tamamen hasarlanması durumunda, hasarın sigortalının genel prensipleri ve poliçe şartları çerçevesinde tazmin edileceği konusunda sigortacının sigortalıya vermiş olduğu garantidir.

TENZİLİ MUAFİYET

Poliçe kapsamında meydana gelen bir hasarın belli bir miktarının (sigorta bedelinin veya hasarın bir yüzdesi ya da maktu bir bedel olabilir) sigortalı tarafından yüklenilmesini ifade eder.

ZORUNLU SİGORTA

Geçerli olan yasaların yaptırılmasını zorunlu kıldığı sigortalardır. Gerçek ya da tüzel kişilerin hareketleri ya da faaliyetleri nedeniyle üçüncü şahıslara karşı sorumluluklarının doğması halinde zarar gören üçüncü şahısların zararlarının tazmin edilmesini garanti altına almak üzere oluşturulmuş sigorta ürünleridir.

Türkiye’de hali hazırda geçerli olan zorunlu sigortalar ; “Zorunlu Deprem Sigortası (Dask)”, "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlulık Sigortası (Trafik)", "Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası", "Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası", "Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası"dır.

ZEYİLNAME

Poliçenin düzenlenmesinden sonra ortaya çıkan ihtiyaç ve talepler nedeniyle aynı poliçeye ek olarak düzenlenen yazılı belgedir.

ACENTE

Acente, sigorta şirketinin belirli bir bölge ve/veya iş türü itibariyle kendisini temsil etmeye yetkili kıldığı gerçek ya da tüzel kişiliktir.

HALEFİYET VE HAKLARIN DEVRİ PRENSİBİ

Sigortacının düzenlediği poliçeden sigortalıya tazminat ödemesinde bulunmasını takiben yaptığı ödeme tutarı kadar sigortalının haklarını devralması prensibidir.

EŞDEĞER PARÇA NEDİR?

Eşdeğer parça, orijinal parça ile aynı işleve sahip fakat orijinal olmayan parçalardır.

REASÜRANS

Sigortacının, üstlendiği sorumluluğun bir kısmını veya tamamını, diğer bir sigortacıya devretmesi.

TAHKİM

Sigorta sözleşmesine ilişkin anlaşmazlıklarda devreye giren bağımsız bir hakem.

TAM ZİYA

Sigorta poliçesine konu kıymetin tamamen zayi olmasını ifade eden bir terimdir.

TRAFİK GARANTİ FONU (MOTORLU TAŞIT BÜROSU)

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası tabii motorlu araçların Kara Taşıtları Mali Sorumluluk sigortasının bulunmaması ya da yetersiz kalması nedeniyle mağdur duruma düşen trafik kazası kurbanlarının güvence altına alınmasını amaçlayan düzenleme olup yönetmeliğe göre Trafik Garanti Fonu’ndan karşılanabilecek giderler şu şekildedir ;

Kazayı yapan motorlu aracın saptanamaması durumunda zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ödenecek tazminat tutarları ile tedavi giderleri,
Zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmaksızın trafiğe çıkarılan motorlu aracın kişilere verdiği zararlar nedeniyle zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ödenecek tazminat tutarları ile tedavi giderleri,
Müsteşarlıkça asgari teminat tutarlarının artırılmasına rağmen zeyilname düzenlenmeyip eksik teminatlı kalan motorlu araçların kişilere vereceği zararlarda yürürlükte olan zorunlu mali sorumluluk sigortası tarifesindeki teminatlar ile poliçede belirtilen teminatlar arasındaki fark tutarındaki tazminat ve tedavi giderleri,
Kanunun 107 nci maddesi uyarınca işletenin sorumluluğunun olmadığı hallerde, çalınmış veya gaspedilmiş motorlu aracın kişilere verdiği zararlar için zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ödenecek tazminat ve tedavi giderleri,
Yükümlü sigorta şirketinin iflası halinde zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ödenmesi gerekli tazminat, tedavi ve hasar giderleri,
Kanunun 105 inci maddesine göre motorlu yarışlarıyla ilgili yarış için bulunması gereken sigorta yapılmamışsa ve kazaya neden olan araç işleteninin zorunlu mali sorumluluk sigortası da yoksa kazaya neden olan motorlu aracın kişilere verdiği zararlar için ödenecek tazminat ve tedavi giderleri,
Kanunun 105 inci maddesine göre esasları Bakanlıkça belirlenen zorunlu mali sorumluluk sigortası yapmakla yükümlü motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan kişilere bırakılan motolu aracın kişilere verdiği zararlar için ödenecek tazminat ve tedavi giderleri,
Tazminat, tedavi gideri ve hasar ödemelerinin gerçekleşmesiyle ilgili her türlü giderler,
Fona karşı açılan veya Fonun açtığı davalara ilişkin giderler,
Fonun personel ve diğer cari giderleri.

Ayrıca, üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarına acil olarak götürülen trafik kazası geçirmiş kişilere Sağlık Bakanlığı tarifesi uygulanarak verilen hizmet bedelinin yükümlü sigorta şirketi tarafından verilen teminat tutarını aşan kısmı da Fon tarafından ödenir.